Ný bók fyrir leikskólastjórnendur og kennara
Útitaktur
Hvernig leikskólar skipuleggja útinám að norrænum hætti
Bókin er skrifuð á ensku og heitir The Outdoor Dividend: How Preschools Organise for Outdoor Learning, the Nordic Way.
Væntanleg á Amazon · fyrir jól 2026
Um bókina
Helmingur barnanna út. Rólegra á hverri deild.
Klukkan er hálftíu í íslenskum leikskóla: tuttugu og tvö börn, fjórir fullorðnir, eitt rými. Sendu nú ellefu þeirra út um hliðið með sérstökum útikennara. Ellefu verða eftir inni með þremur fullorðnum og þá skapast rými fyrir rólegri morgun. Úti er hinn helmingurinn að læra í pollunum.
Þetta er útiávinningurinn (the outdoor dividend). Einföld breyting á því hvernig börnum er skipt í hópa á morgnana, oft möguleg innan þeirrar mönnunar sem skólinn hefur þegar, og hún skilar sér í hverju rými skólans.
Í þessari hagnýtu, rannsóknarmiðuðu bók kynnir Stephen James Midgley Útitakt, norrænu aðferðina sem hann þróaði og prófaði í níu mánaða starfendarannsókn, og R-in fimm sem láta hana virka. Bókin sýnir hvernig á að manna hana, skipuleggja hana í stundaskrá, fara út í hvaða veðri sem er og afhenda hana öðrum svo hún haldi áfram án þín. Hverjum kafla lýkur á Try this on Monday (prófaðu á mánudaginn) og spurningum fyrir stjórnendateymið, tilbúnum fyrir starfsmannafundi og fræðslu.
Fyrir hverja?
- Leikskólastjóra
- Deildarstjóra
- Útikennara
- Ráðgjafa sveitarfélaga
- Nema í leikskólakennarafræði
Klæðið þau. Opnið dyrnar. Sækið ávinninginn.
Aðferðin
Útitaktur
Taktur þýðir slag, hrynjandi eða tempó.
Útinám sem er skipulagt sem kerfi fyrir allan skólann, en ekki sem viðbót í einstökum deildum, skilar sér tvisvar. Börnin sem fara út fá skipulagða námsreynslu utan girðingar leikskólans, í nærumhverfinu, með fullorðnum sem hefur tíma, þjálfun og búnað til að gera eitthvað úr henni. Börnin sem eru inni fá léttara rými: færri börn, færri kröfur sem keppa um athyglina, meiri athygli fullorðinna og starfsfólk sem hefur tíma til að undirbúa sig.
Þetta kalla ég útiávinninginn. Aðferðina kalla ég Útitakt, því nánast allt sem lét hana virka snerist um takt: sömu morgnana, sama upphafstíma, sömu samveruna, sama vikulega tölvupóstinn.
R-in fimm
Aðferðin byggir á fimm þáttum. Þeir eru tillaga mín, byggð á niðurstöðum rannsóknarinnar, en ekki viðurkennt rannsóknarlíkan.
- 1
Role Hlutverk
Sérstakur, þjálfaður og reyndur útikennari með verndaðan undirbúningstíma og skýrt umboð.
- 2
Relief Léttir
Lykillinn í skipulaginu: um helmingur barna úr tveimur deildum fer út í einu, með einum fullorðnum frá hvorri deild, og tekin er meðvituð ákvörðun um hver fer og hver verður eftir.
- 3
Rhythm Taktur
Fastir morgnar, upphafstími sem verndar komu barnanna og samverustund, einfaldar stundir tengdar dagatalinu og hópaskipting með skýran tilgang.
- 4
Routines Ramminn
Rammakerfið og þrjár stoðir þess, samveran áður en lagt er af stað, sameiginlegar reglur um veður og öryggi, rödd barnanna og sá vani að breyta áætlun.
- 5
Relay Miðlun
Samskipti í þrjár áttir: til starfsfólks, til foreldra og til fagsamfélagsins.
Léttir og taktur eru umgjörðin. Ramminn og miðlun eru ferlið. Hlutverkið heldur þessu saman.
Höfundurinn
Stephen James Midgley er breskur leikskólakennari sem hefur búið á Íslandi frá árinu 2010. Hann er aðstoðarleikskólastjóri í leikskóla á vegum sveitarfélags á höfuðborgarsvæðinu og lauk M.Ed.-gráðu í leikskólakennarafræði frá Háskóla Íslands. Hann hefur verið tilnefndur til menntaverðlauna bæði á landsvísu og á vegum sveitarfélags.
Fyrirlestrar og vinnustofur
Fyrirlestur eða vinnustofa fyrir ykkar hóp?
Ég ræði gjarnan við starfsmannahópa leikskóla, stjórnendateymi, sveitarfélög og kennaranema um Útitakt og útiávinninginn. Sendu stutta línu um hver þú ert og hvað þú hefur í huga.
Senda tölvupóst